Ezin esanezko beldur bat

Egilea: Jon Mirande

Liburua: Haur besoetakoa

Urtea: 1970

Argitaletxea: Lur

Iruzkingilea: Josune Muñoz

Gaur, literatur-kritikari gisara natorkizue. Literatur-kritikariok era askotako testuen iruzkinak egiteko tresneria dugu. Herri-ipuinak, poemak, errelatoak edo ipuin literarioak nahiz eleberriak iruzkintzea da gure lanaren zati handi bat. Literatur-kritika feminista egiten dugunok, gainera, ohiko tresneriari teoria feministak ematen diguna gehitu ohi diogu; edozein testu motarekin erabil daitekeen teoria. Emakumeek zein gizonek sorturiko testuak aztertzen dira kritika honen barruan eta gaurkoa, espero dut, horren adibide erraza eta argia izatea.

    Post hau irakurtzen jarraitu

“Desira desordenatuak” liburuaren aurkezpenaren kronika

Onintza Irureta

Gasteizko Gora tabernan, azaroaren 2an, aurkeztu zen liburua. Garagardo, ke eta gosea egiteko txokolate eta fruitu lehorren artean, euskal literaturako queer begiradak astindu zituzten, Txikik, Amaia Alvarez Uriak, Kattalin Minerrek, Angel Errok eta Gema Lasartek. Aurkezpenaren ondoren, Gora tabernatik El Parral tabernara egin genuen salto, poesia errezitaldia baikenuen zain. Post hau irakurtzen jarraitu

Desirak eta plazerrak (I)

Liburuaren azala.

Liburuaren azala.

Euskal poesia erotikoaren antologia bat -geroago Desira plazer (Txalaparta, 2009) liburua izango zena- paratzeko lanean parte hartzea eskatu zidatenean, adostu behar genuen lehendabizikoa poemak sartzeko irizpidea izan zen. Honela, poema bat liburuan sartzeko, gaia erotikoa izan behar zuela erabaki genuen, ezplizitu zein inplizitoa erotismoa den bezalaxe. Neuri emakumeen poesia arakatzea eta proposatzea eskatu zitzaidan eta horretan jardun nuen. Post hau irakurtzen jarraitu

Josune Muñoz: “Objektibitatea da emakumeok desautorizatzeko erabiltzen duten tresna”

Argazkilaria: Dani Blanco

Uxue Alberdik elkarrizketa interesgarria egin dio Josune Muñozi Argian. Hemen duzue interneteko bertsio luzea eta baita paperekora lotura ere.

“Emakumeen bizi-esperientziei buruzko tabu batzuk komikien bidez argituko dira”

Uxue Alberdi

… handitzen zarenean ikasiko duzu isilik egoteak ze min egin digun…

Euskal filologia unibertsitatean ikasi zenuen. Nondik jaso duzu formakuntza feminista?

Autodidakta izan naiz. Ni aspaldiko feminista naiz eta garai hartan Euskal Herrian ez zegoen ikasketa feministak egiteko aukerarik. Londresen eta AEBetan bakarrik eskaintzen ziren ikasketa feministak, eta nik ez nuen haraino joateko modurik. Etengabeko autoformakuntza izan da. Ikaragarrizko hutsunea zegoen, eta formakuntza hori Euskal Herrian eskaintzeko beharra sentitu nuen. Horregatik sortu nuen Skolastika eta horregatik eskaintzen dut literatur kritika feministan trebatzeko mintegia. Nola egin dudan formakuntza hori lortzeko? Asko irakurriz, are gehiago pentsatuz, ondorioak ateraz, aplikatuz, frogatuz… Zorionez, ikasitakoak berehala frogatzeko aukera izan dut. Oso azkar hasi nintzen idatzitako eta pentsatutako guztia praktikan jartzen, eta feedbacka izan dut beti. Nire ibilbidea teoriko-praktikoa izan da. Teorizatze prozesu luzea izan da, baina praktikan ipintzea izan da gehien aberastu nauena. Betidanik ikusi dut jendartean bazegoela teoria feministak jasotzeko gogoa, eta hortik nire egungo ibilbidea. Skolastika 2004an jarri nuen martxan, baina aurretik 6 urte gehiagoko esperientzia nuen, Skolastika ordura artekoari marko bat jartzeko abiatu nuen. Hau sortu arte ni joaten nintzen kanpora, jendearen bila, baina Skolastika martxan jarri nuenetik hau da topagunea, eta ikasleak, interesdunak hona etortzen dira. Hau egunero zabalik dagoen lekua da, gune bat, aukera bat. Lehen kontaktua ni nintzen, baina orain badago espazio bat, liburutegi berezitua, egitasmo bat.

Post hau irakurtzen jarraitu

Itziar Ziga: zakur emearen uluak

Argazkilaria: Alex Larretxi

Bere lehen liburuaren aurkezpena egin zuen Gasteizen eta elkarrizketa egiteko aprobetxatu genuen…

«Feminitate hitzari alergia harrigarria diogu feministok»

Devenir perra (zakur eme bihurtu) liburua idatzi du, feminista femenino eta antipatriarkalak existitzen direnez, beharrezkoak direla aldarri egiteko. Erosi bezain pronto puskatu zaion koroa jantzi du, sos gutxiko glamourra argazkiko lehen planoan ateratzeko.

Errenteriarrak (Gipuzkoa, 1974) Iruñearako bidea hartu zuen aitaren autoritatetik ihesi. Amari tratu txarrak ematen zizkion aitaren atzaparretatik ihesi. Iruñean Elizaren autoritatea ezagutu zuela dio. Bederatzi urte egin ditu Bartzelonan, askatasunean, eta Iruñeara itzuli da. Espainian zehar dabil Devenir perra liburuan kontatutakoak lau haizetara zabaltzen. Ez dakigu noiz errendituko den, bigarren liburua atera berri baitu: Un zulo propio (norberaren zuloa).

Alaska abeslariaren liburua: Transgresoras, las mujeres que cambiaron su mundo, Urratzaileak, euren mundua aldatu zuten emakumeak.

Alaska feminitatearen maitale handia da eta kexu da uste duelako feminismo hegemonikoak (nolabait esatearren) trabestien eta transexualen ekarpena galdu duela feminitatea berrasmatzeko.

Garai hartan king tailerrak egiten ziren, maskulinitate performatiboaz asko hitz egiten zen, eta nik nioen: “Non arraio dago feminitate performatiboa?”. Feministok alergia harrigarria diogu feminitate hitzari, logikoa da, ziria sartu digute emakume generoaren kontuarekin, dena da negatibotasuna eta gutxiagotasuna.

Badago ordea bestelako feminitatea, grinatsua, parodikoa, teatrala, puta eta antipatriarkala. Hori existitzen da eta oso beharrezkoa da. Beharrezkoa da existitzen delako.

Post hau irakurtzen jarraitu

Emakume guztiak gara putak, eta zer?

(Tas Tas irratian 2009ko urrian entzundako “escotilla” euskaraz)

Isabel Uria

Ni ordurako oso ezjakina nintzen, martxoaren 8a ospatzen ari nintzen ikasgelan betiko debatea eginez, eta orduan ikasle batek esan zidan: “Ijitoak. Horiek bai matxistak!”. Ezer erantzuteko aukerarik izan baino lehen bere 13 urteek ematen zioten segurtasun guztiarekin egin zuen ikasle ijito batek: “Ez iezaiozu kasurik egin, Gertatzen dena da paya guztiak puta direla!”. Ai ama! Hori zen dena? … Musulmanei esaten zaie europearrok ez dugula lotsarik, guri latinoak eta beltzak beroagoak direla, eta, hor hasi nintzen irainaren mekanismoa ulertzen: estigma eta emakume zintzo eta gaiztoen arteko banaketa… Eta nork egiten zuen ikusi nuen, eta noiz egiten zuen ere. Post hau irakurtzen jarraitu

Granadako jardunaldi feministak (III)

Onintza Irureta

Lehenengo aldia nuen jardunaldi feministetan eta ezin imajinatu dibertsitatea hainbestekoa izan zitekeenik… Post hau irakurtzen jarraitu

Granadako jardunaldi feministak (I)

Amaia Alvarez Uria

Granadara joan ginen aurreko asteburu luze honetan. Ez, ez gara egon Alhambran, ezta eskiatzen ere. Jardunaldi feministetan egon gara! Jarraian kronika kolektiboa duzue.

Ostiral gaua autobusean pasatu eta gero zombie koadrilla bat agertu zen akreditazio bila erdiguneko jauregi batean. Ongi etorri esan ziguten hormetako kartelek eta Euskal Herria kartelaren azpian banatu zizkiguten karpetak. Hasiera ekitaldia oso beroa izan zen: jende guztia gogotsu heldu zen eta txalo zaparradak hitzekin eta irudiekin tartekatu ziren hiru egunetan zehar. Post hau irakurtzen jarraitu

Granadako jardunaldi feministak (II)

Gema Lasarte

1979an idatzi zuen euskal literaturan lehen eleberri garaikidea Arantxa Urretabizkaiak. Arantxa ordurako feminismotik aski elikatua zen eta sortu zuen nobela ere halakoxea izan zen: intertestuak feminismoari egiten zion aipamen esplizitua, horren lekuko. Gure nobelagintzak ezagutu duen lehen pertsonaia femenino protagonista sortu zuen Urretabizkaiak. Ama bat. Post hau irakurtzen jarraitu

Lourdes Méndez antropologoa teoria feministaz

Irailean, Donostiako Udaleko Berdintasun eta Lankidetza Atalak antolatuta, Lourdes Méndez, EHUko Artearen antropologian katedradunak, lau egunetako ikastaroa eskaini zuen. Post hau irakurtzen jarraitu