Sareinak

Maskulinitatea: bizarra eta biraoak? Feminitatea: bular oparoak eta barre txikiak? Bi bide bakarrik?

2009/10/10 Iruzkin 1

Sareinak

Pasa den larunbatean, urriaren 17an, Transfobiaren aurkako nazioarteko eguna izan zen eta zenbait ekitaldi antolatu zituzten. Gasteizen, adibidez, 7menos20 taldearen eskutik Drag King tailerra, kontzentrazioa eta jaia egon ziren egunean zehar. Baina, zeri buruz ari gara “genero”, “trans” eta “king” berbak darabiltzagunean?

Bai mugimendu feministarentzat bai lesbiana, gay eta transexualen askapenerako mugimenduarentzat ezinbesteko lana da genero dikotomiarekin haustea. Gizona/emakumea eta maskulino/femenino bikoteak ezaugarri finko eta itxiez osatuta daudelako eta emakumeen, gay eta lesbianen zapalketa eta haien kontrako diskriminazioa bi kategoria hauetan eta hauen ondorio diren hierarkizazio eta balorazio desberdinetan oinarritzen direlako.

Gizonek dauzkate boterea eta prestigioa emakumeen gainetik eta hori iraunarazteko sistema patriarkalak askotariko biolentzia erabiltzen du. Heterosexualitatea da araua; homosexualitatea eta lesbianismoa historian zehar bekatua, delitua edota gaixotasunarekin harremanetan jarri izan dira homosexualak eta lesbianak baztertuz, gutxietsiz eta haienganako mespretxua agertuz. Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Artikuluak, Genero-gogoetak Tagged with 7menos20, Drag King tailerra, transexualitatea, transfobia

Feminismo marxista korronteko kide bati elkarrizketa

2009/09/07 Utzi iruzkina

Feminismoen historietan berdintasunaren, diferentziaren eta marxismoaren korronteak ekarri ditugu orain arte: teoria laburtuta eta EHn korronte horretako kide banari elkarrizketa. Hona hemen hirugarren testigantza.

Pilar Etxaniz. Zutik. Aralar

Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Elkarrizketak

Larruaren geografiak euskal poesian

2009/07/22 Utzi iruzkina

Iratxe Retolaza

“Erotismoa eta intimitatea” gaiaren bueltan gozatzera eta gogoeta egitera bildu ginen Eako poesia egunetan. Gai horren inguruko hitz batzuk konpartitzera gonbidatu ninduten, eta Ea herriko elkargunean konpartituriko zenbait gogoeta dituzue datozen hauek. Horietariko zenbait aurretik garaturiko hausnarketak dira, eta beste zenbait egun horietan sorturikoak, taberna eta bazkarietako solasaldietan. Esker mila, bada, Eako poesia egunak antolatzen dituen Herrijeri emon arnasa elkarteari, hemen bilduko diren gogoeta hauek haien ekimenak sortarazi dituelako, eta segituko dugulako gaiaren inguruan hausnarrean.

Erotismoaren inguruan gogoeta egitera gonbidatu nindutenean, berehala ohartu nintzen jardun horren kontraesanaz, Yolanda Arrietak ohartarazi bezala. Ez zuen arrazoirik falta Yolanda Arrietak. Gogoetatzerik al dago erotismoaz? Gogoetatzerik al dago intimitateaz? Gogoeta egiteak erotikotasunaz hustu egiten du edozein adierazpide, edozein jardun. Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Artikuluak, Diskurtso literarioa eta begirada feminista Tagged with Amaia Lasa, Angel Erro, Castillo Suarez, Euskal poesia, Gorputza, Jon Mirande

Emakumeak Kontari ipuin lehiaketan euskarazko saria eman gabe

2009/07/01 Utzi iruzkina

Josune Muñoz

Ekainaren 25ean Bilboko Udaleko Arabiar aretoan elkartu ginen EMAKUMEAK KONTARI XVI. ipuin lehiaketaren erabakia eta irabazleak ezagutzeko. Aurrean, Alkate jauna eta Berdintasun, Lankidetza eta Herritarren Gaietarako Sailaren zinegotzia, zuzendaria eta hainbat teknikari.

Sailaren Zuzendaria jakinarazi zuenaren arabera, aurtengo partehartzea baxua izan da, arrazoien artean, datak aldatu direla eta aurkezteko epea askoz laburragoa izan dela argudiatu zuen. Aurten, 111 ipuin aurkeztu dira, 101 Gaztelaniaz eta 10 Euskaraz. Euskal portzentaia, beraz, %10. Aurreko urteetako joera mantentzen dela esan zuten, %10-15 bitartekoa dela lehiaketaren hasieratik. Eta geuk geure buruari galdetu genion, zergatik ez da azken 16 urteetan portzentajea igo, jaitsi ez bada egin? Euskal partehartze eskasa. Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Artikuluak, Emakume sortzaileak Tagged with Emakumea kontari, Literatur Sariak

Ez feminista, ez matxista

2009/06/09 Utzi iruzkina

Sareinak

“Ni ez naiz ez feminista ezta matxista ere”. Zenbat aldiz entzun dugu baieztapen hau? Katixa Agirrek eta Eider Rodriguezek honi buruz idatzi dute Argia aldizkariko plazan.

Egia esanda, gure gizartean edozer gauza da zilegi, gehiegi ez zaren bitartean (…) Akaso joera honen alderik mingarriena feminismoaren gehiegikeria salatzen duena da. Hamazortzi edo hogei urteko nire ikasleen artean ere entzun izan dut “ni ez naiz ez feminista ezta matxista ere” bezalako aitorpenak. Horrela erdibide onargarri batean kokatzen direla uste dute, lortu dutela oreka edo harmonia inbidiagarri bat, aurreko belaunaldiek lortu ez dutena. Neskak izan ohi dira horrelako perlak jaurtitzen dituztenak. Katixa Agirre, “Gehiegi” (Argia 2186, 2009ko maiatzaren 31, 18. orrialdea). Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Emakume sortzaileak, Genero-gogoetak Tagged with Eider Rodriguez, Feminista, Matxista

Luma feminista, itzul-ariketak

2009/05/16 Utzi iruzkina

Iratxe Retolaza

(Zehar aldizkaria, 63. alea, 2008)

Itzulgarritasunaz hausnartu izan da maiz, hausnar hori ohikoa bilakatu da literaturaren eta hitzaren eremuan ez ezik, baita hitzez haraindiko kodeez jardutean ere. Genero baliabideen itzulgarritasunaz, ordea, gutxitan hitz egin da, gure artean behinik behin. Oso gutxitan izan da hizpide genero gramatikalen itzulgarritasuna, edota jendarteko genero rolen itzulgarritasuna. Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Artikuluak, Genero-(des)eraikuntzak testu literarioetan Tagged with Arantxa Urretabizkaia, Azalaren kodea, Basilika, Eta emakumeari sugeak esan zion, Itxaro Borda, Itzulpegintza literarioa, Lourdes Oñederra, Miren Agur Meabe, Zergatik Panpox

Uxue Alberdi: “Burusoiltzea gai unibertsala da, baina depilazioa emakumeen kontua”

2009/03/25 Utzi iruzkina

Uxue Alberdi

Uxue Alberdirekin izan gara. Uxue idazle bezala dugu ezagunago, baina saltsa askotako perrexila dugu neska. Bertsolaritzan ere badabil, eta hortaz mintzatu gara berarekin. Izan ere, Bertsolari Elkartea kezkatuta dabil generoaren kontuarekin, eta zeregin horretan aurkitu dugu Uxue. Emakumeak bertsolari, plaza-emakumeak, gure intimitatea non geratzen den, emakumeon umorea zein den… eta horrelakoez aritu gara, isiltasun ozenetik atera berri den emakume bertsolarien gaiaren ingurumarian.
1.- Nolatan sortu zen elkartean generoaren inguruan zerbait egiteko beharra edo kezka?

Elkartean baino lehen emakumezko bertsolariengan sortu zen kezka. Orain hamar bat urte edo Maialen Lujanbio, Estitxu eta Ixiar Eizagirre, Ainhoa Agirreazaldegi, Estitxu Arozena, Iratxe Ibarra… talde polita ari zen bertsotan, eta kezka komun batzuk zituztela jabetu ziren. Haien kezkak, ilusioak, pentsaera… hurrengo belaunaldietara ere transmititu da, eta emakumezko bertsolari gehiago garen heinean, generoaren gaiak gero eta pisu handiagoa hartu du gure artean.

Elkartean ikusten zuten emakumezko batzuk kezka hauekin genbiltzala, ohartzen ziren “krak” batzuk sentitzen genituela, eta haiek ulertu nahian hurbildu dira gizonezko batzuk. Gizonezko gehienek ikusten zuten emakumeek bazutela zerbait, baina ez zuten zerbait hori identifikatzen. Orain, generoa lantzeko taldea sortu da Elkartean, denon kezkak konpartitzeko, generoak nola eragiten digun aztertzeko: kantatzerako orduan, bertso saioak antolatzean bertsolariak hautatzerako orduan, Elkarteko aginte edo lan postuetarako jendea hautatzerako orduan… Zeharlerroa da, beste alor guztiak ukitzen dituena, eta landu egin nahi dugu.

Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Elkarrizketak Tagged with bertsolaria, bertsolaritza, Uxue Alberdi

Sor Luisa Miserikordiakoaren misterioa

2009/02/20 Utzi iruzkina

Amaia Alvarez eta Josune Muñoz

A: Josune, aurreko batean komentatu zenidan Sor Luisa Miserikordiakoari buruz hitz egin nahi zenuela.

J: bai, hala da Amaia.

A: Azken historietan eta euskal literatura eskoletan Peñafloridako kontearen ezizena dela esaten da. J: Badakit.

A: Kontua da, Gabon sariak deituriko gabon kanta sortaren egiletzari buruzko polemikatxoa egon zela bere garaian.

J: Egia da, batzuk monjaren egiletza onartzen zuten, beste batzuk Larramendirena eta azken talde batek Peñaflorida zela zioten…

A:Hori da. Hemen, liburu artean gaudenez, begiratuko dugu zer dioen honi buruz Euskal Literaturaren Historiak? Has gaitezen ezagunenetatik:

Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Diskurtso literarioa eta begirada feminista Tagged with Sor Luisa Miserikordiakoa

Feminismo marxista eta sozialista

2009/02/13 Utzi iruzkina

Amaia Alvarez Uria

Kamaradak! Kapitalismo edo neoliberalismoaren krisi garai honetan egokia iruditu zaigu feminismo marxistari buruz hitz egitea gure feminismo korronte desberdinen atal honetan. Beraz, interesik baduzu joera honek eman zituen eta dituenetan, segi barrura!

Post hau irakurtzen jarraitu

Filed under Faminismoen historiak